2 sé

Cite this: eDIL s.v. 2 sé or dil.ie/36709

Forms: sé

pron. 3 s. masc. in some cases replacing O.Ir. é, q.v. Earliest instances in the phrases ol sé and ocus sé.

I In later language in a large variety of constructions:

(a) ol sé: see 6 ol and Thurn. Gramm. § 408 .

(b) ocus sé: dia rabad a n-athair ┐ a seanat[h]air ina roaididin ┐ se bodein, Laws iv 212.15 Comm . See also s.v. ocus and 2 os.

(c) As predicate of copula: ba sé sin dano in siriti on ainmnigther . . ., LU 9007 (H) ( FB 75 ). Cu Chulaind ucut cenip se gais- cedach bas dech and is hé nod raga, LU 1437 ( MU² 905 ). a n- éantogha is sé Seaán, TD 28.27 .

(d) As subject of active vb.: tuc sē Sáraid do C[h]onaire, ML² 186 . ní mhairfe sé achd seal, DDána 8.3 . fuair se aonach . . . ara cinn, St. Ercuil 647 . dá chor i gcéill go gcinneadh sé, TSh. 23 . atá sé na Dhia ┐ na dhuine, Donlevy 28.22 .

(e) Rarely as acc. after trans. vb.: do bhéaradh teach nDé don dís | sé na leath acht go léigdís, Dán Dé xx 25 .

(f) As subj. of pass. vb.: sé do nimh gur neartoigheadh, Dán Dé xx 9 . sé (sic leg.) don bhanóigh mar do bhí | dob anóir lé dá leigthí if it were left as it was to the Virgin she would have deemed it an honour, xx 39 . Oidhir Dé an tráth inar tuigeadh | sé la cách níor creideadh, xii 4 .

(g) In vn. construction: sé, gion gurbh anáir Athar | gabháil Dé do dheonachadh, Dán Dé xx 11 . más é an t-ubhall fo- deara | sé d'fhulang a oigheadha, DDána 23.3 . sé d'anacal níorbh ḟuláir, TD 20.3 .

(h) After ná, etir and acht: neach re budh mō a ndoicheall 'nā sē, CF 391 . etir sē ┐ Eōgan, ML² 337 . eidir sé fen ┐ dalta eile, L. Chl. Suibhne 13 . co leigfedh sé eidir se fein ┐ Día, 16 . ní gaolmhar dhúinn slighe acht sé, DDána 25a.22 .

(i) Absol. sé (sic leg.) 'na dhearbhráthair 'na dhiaidh | deagh-mháthair Dé na deirbhshiair, Dán Dé xxv 45 .

II With emph. suffix: `is cáin' or sei-seom `in tṡamaisc . . .', IT i 72.15 ( Lg. 9 ). an mac rugadh do ráidh sei-sean, DDána 17.17 . fuair seisean . . . an réir, TD 3.25 . ar seision, 13.29 . do chionn nachar éist seisean ris an mbocht, TSh. 4629 . do fhreagair seision, Donlevy 128.22 .