Cite this: eDIL s.v. dá or dil.ie/14080

Forms: dau, dé-, dó, dé-, dó, dá-, dá, dai, di, dí, da, dá n-, díb, díb, dá n-, dá, dá n-, dé, dó, dá, dó, ar dhó, dó, dó, ndó, ndé, dí, dó, dó

num card. number two , preceding its substantive. OIR. m f n nom. acc. dá` dí` dáⁿ gen. dá` dá` dáⁿ ︸ dat. dibⁿ, deibⁿ (Sg)

Abs. dau. Cpd. dé- ( ZE 301 ). The mark of length is frequently omitted.

Wb 2 c 21 . 4 c 12 . 4 d 10 . 13 a 9 . 18 d 9 . 20 d 5 . 24 b 22 . 30 c 17 . Mil 2 b 11 . 2 d 2 . 14 c 6 . 26 b 14 . 26 c 1 . 26 c 2 . 31 b 5 . 34 d 6 . 38 c 16 . 44 b 10 - 11 . 45 c 9 . 46 a 21 . 46 a 24 . 46 b 30 . 46 c 30 . 58 a 11 . 67 d 14 . 73 b 3 . 74 d 7 . 75 d 4 . 77 b 11 . 112 d 1 . 131 a 2 . 138 d 1 . Sg 8 a 11 . 16 b 6 . 32 a 8 . 45 b 19 . 106 b 17 . 120 b 4 . Tur 2 . Bcr 3 c . 18½ d . 31 b 2 . 31 d 3 . 33 a 4 . 33 b 9 . 35 b 1 . 42 b 1 . 45 c 3 . Vienna B. 9. 22 . 23. 42 . Computus Vat. 12 . Thes. ii 238. 10 ; 238. 18 ; 240. 16 , 20 ; 249. 2 , 11 ; 253. 20 ; 254. 1 , 15 ; 266. 14 ; 271. 11 . (Cf. ib. 310. 33 ; 311. 30 ; 313. 16 ; 315. 39 ; 325. 5 ; 326. 24 ; 334. 44 ; 335. 27 ; 338. 3 ; 346. 43 ; 347. 3 ; 349. 11 ; 365. 1 ). MID.-IR. m & n f nom. acc. dá`, dí` dí`, dá` ︸ gen. dá`, dáⁿ dat.

Abs. dó (rhyming with óg LL 155 b 50 . saebró, 156 b 43 ) Cpd. dé-. Mark of length frequently omitted.

MOD.-IR. ' dhá'. Abs. dó. Cpd. dá-.

dá with femin.: dá duain déc SR 114 b . eter da láim, ib. 5996 . in da sreith LU 119 b 29 (na dí sreith FM A.D. 1156 ). itir a da láim TBC 1604 LU (a dai YBL). itir da fert, 690 LU (dia YBL, di fert 703 YBL). da ingen déc, LL 319 c 13 . Acall. 4090 . 4132 . 4171 . 4637 . ZCP ii 134 § 5 . BB 4 a 22 . 5 a 25 , 39 . mo da láim...mo da ṡúil LL 147 a 30 . da rígráith, 15 a 14 ( = di r. BB 42 b 55 ). dá ráith, Acall. 4755 . 4757 . 4766 . dá sleig TBC 1085 . 1780 Y. Cf. further Acall. 4090 . 1979 . 1897 . BB 5 b 29 . Lec. 336 a 21 . TE 4 Eg. RC viii 54 ; xv 203 (179) . Ériu v 208 . Ir. Nen. 126. 10 .

dí with masc.: in dí sceoil seo MT 154. 26 . dí mér, ib. 150. 38 . dí macc, RC xii 94 § 123 . di each, Laws v 242 . di cháicait, Thes. ii 315. 39 . dí marcṡloigh AU ii 62 . in dí Chonan aile FDG 698 . dí salm LB 251 a 37 .

gen. da'. Sliab Dá Chích nAnand LL 144 b 48 . do thorad a dá lám TBC 489 Y. BDD § 2 . §58 . §60 . Eochaidh dá ṁagh, Hy Fiachr. 4. 8 ; 8. 1 . ib. 164. 13 ; 166. 10 , 16 . Tír da glas, TFr. 134. 12 . dá n-: Elam na da nglassúl nglan LL 192 b 39 . Acall. 5251 . imb deithbir na dá nuġ nurchoidech MR 110. 4 ; 146. 11 .

dat. díb n-: na bu díb nechaib...napu díb lámaib LL 123 b 1 . isa dib noxalaib TBC 1202 Y. díb: asna dib berlaib, Lec. 338 b 31 . TBC 178 . 523 . 1153 . 1160 Y. Ériu ii 204 § 22 . BB 10 b 33 . Lec. 342 b 3 . 356 b 50 . SG 257. 4 . dá n-: for da nechaib diana LU 80 a 32 . TBC 1972 . fora da nechaib déc BB 7 a 25 . dam co nda mbeind óir CRR § 5 . for dá nócbuaib LB 128 a. dán dáe : na da feraib déc TBC 2910 . don dá thóisech déc, Ériu v 152 (126) . don dá chineadh, Hy Fiach. 106. 2 . isin dá dhligheadh, ib. 74. 2 .

Neuter dá n-: da nocht ṁbliadna LL 128 a 46 . a dá nó BDD § 88 . loiscis in gaeth mo dhá nó, Ériu ii 229 st 4 . mo da noo, Corm. Anecd. iv p. viii . 6 f.b. . da no pill YBL 76 a 35 . dá ndroch TBC 3391 Y. da nall ndualcha FB § 45 . dá naill nórda TBC 2560 Y. da nag CRR 125. 5 f.b. . Replaced by dác (dá chét).

Nom. acc. dá n-: aireccar in da nech ZCP viii 120. 17 . itir cach dá nánraid nincomlaind MR 176. 5 . dá bráthair a ndá nathair, Anecd. iii 57. 24 . co nderna dá nordain de. TBC 2501 Y. da noss (nom.) LL 246 b 40 .

dé. Instances of a form dé are: na de lurgain (nom.) BDD § 2 LU. eter dé notlaic MT 138. 30 ( = dí n., ib. 22 ). a dé láim, ib. 150. 16 (acc.). mo de no, Corm. 1059 Y. (nom. neut.). Cf. further Laws i 228 . O'Don. Suppl. s.v. cuae .

Abs. dó (dau) after the definite article: inna dó aili the other two Rawl. 147 a 50 (cf. inna dau sa ón, Mil 31 b 5 ), and in the prepos. phrases mentioned below. Elsewhere always a dó (Mod. id.): a dó dá cóic twelve Rawl. 147 b 51 ( = LL 146 a 5 ). a dó nóchat ninety-two ZCP iii 18. 13 ; cf. a dáu coicat fifty-two Bcr. 42 b . a dó ille ┐ a dó anund, Corm. s.v. deach . a dó díbhsin, Lib. Flav. ii 15 b 2 . 13 . OT p. 5 . —a ocht do do Domnall ten (sc. years) LL 182 a 5 .

PHRASES: dib línaib on both sides, both . ba miscuis atroilliset dib línaib they had both deserved hatred, Wb 4 c 15 . 5 d 38 . 9 d 5 . Sg 6 a 3 . a mbátar ina tig dib línaib TE 10 LU. dún d.l. SR 1782 . foraib d.l. FDG 63 . eturro d.l., Cog. 178. 9 . doib d.l., 23 E 26 p. 13 .

cechtar (nechtar) dá líno each of the two, Sg 162 b 2 . Laws pass. , v. lín.

cech dá distrib. laeg la cech da boin ┐ nasc créduma eter cach da laeg LL 51 a 18 . itir cach dá nánraid MR 176. 5 . itir cach da chur, 176. 11 ; 178. 13 .

ar dó (i.e. ar dhó) in two: randsat Hérinn ar do LL 17 a 28 . ata crand in gói...arna roind ar dó LB 158 a 28 ; ib. 125 a 1 . TFr. 136. 13 . cor briss a druim ar dó, Acall. 2161 . ib. 2340 . 4486 . 4872 . 6943 . 6998 . Ériu iv 61 (ar dhó). ar a dó id.: doscoilt a sciath ara dó RC xix 38 § 43 . dogerr M. ara dó, ib. 154 § 137 .

dar dó id.: ruraind Hérind dar dó LL 261 b 30 . robriss a druimm dar dó, TTr. 2048 . CRR 51 ; = ar dó, Acall. 2161 .

i ndó id.: romemaid i ndó MT 157. 9 . Sab rainni Hérend i ndó: Escir Riadda ní roengó LL 155 b 50 . rorand Muir Romuir i ndo, 154 a 39 . 288 a 18 .

i ndé id.: commemaid a druim i nde LU 20 b 18 . commebaid in claideb i nde TBC 1305 1328 Y. rosrand in ninse i ndé (LU; ar do YBL) RC ix 4801 ; xxv 346 . Laws i 130. 25 ; ii 80. 17 ; iv 142. 14 ; ii 190. 12 (i né). YBL 114 b 46 . roscáilted i ndé fíal in tempail LB 247 b 18 .

fo dí twice : Wb 24 b 22 . FB § 81 (later co fo dī, Rawl. B 502 84 b 34 . See co bo dō below). fichi fa dí forty LL 181 b 19 . 127 b . fa di, Thes. ii 335. 31 . ba di, TFerbe 676 . fo dhí FM v 1334. 21 . Buile Suibni 28. 6 . coeca laech fo dí twice fifty warriors LL 154 b 6 . a uaig dil fo dí O grave twice dear LU 119 b 41 . ba liach dhún fo dhi it was doubly piteous to us B iv 1, 84 b . Trans. RIA iii 538 § 37 . SG 310. 17 . ZCP viii 104. 17 .

fo dó déc twelve times MR 242. 8 . Acall. 4730 .

co bo dó twice : dá dagmac déc cobo dó: sét co soblad ní saebró twenty-four LL 156 b 43 (coba do BB 382 b 23 ).

I Two: dá macc, dí ingin, dí birit, dá nó.

II With following comparative twice as : ba dhá bhrónaighe é an oidhche sin ná an chéad oidhche, Éinín Órdha 63. 19 . dá ṁó twice as great: dochonairc meisi gan gó bean as ba dhá ṁó a beann GJ vi 76 . Corresp. to Mid.-Ir. fo dí, fo dó.

LOC. (In some of the following Da = Do in hypocoristic names) Cell Dá Druim, C. da Chamóc. Cluain Dá Baetóc, C. Dá Chaillech, C. Dá Chrann, C. Dá Dam, C. Dá nEch, C. Dá Én, C. Dá Ḟiach ( LL 318 a 59 ), C. Dá Gamna ZCP x 362 , C. Dá Locha, C. Dá Mael, C. Dá Ochra, C. Dá Thorc. Fosad Dá Gort. Glenn Dá Bocc, G. Dá Buaile, G. Dá Chon, G. Dá Dub, G. Dá Gruad, G. Dá Locha, G. Dá Lon, G. Dá Maige. Inis Dá Cháirech, I. Dá Dromann, I. Dá Mael. Loch Dá Chaech, L. Dá Dall, L. Dá Dam, L. Dá Éices, L. Dá Én, L. Dá Gabur. Mag Dá Chainnech, M. Dá Cheo, M. Dá Chlaine, M. Dá Chonn, M. Dá Doss, M. Dá Eo, M. Dá Gabul, M. Dá Gabur, M. Dá Gés. Sliab Dá Chích nAnand, S. Dá Chonn, S. Dá Chúl, S. Dá Duma, S. Dá Én, S. Dá Glass, S. Dá Thorc. See Hogan Onom.